DoD (ontladingsdiepte) uitgelegd: waarom het ertoe doet

Wat is DoD (Depth of Discharge)?

Als je thuisbatterijen vergelijkt, kom je onvermijdelijk de term DoD tegen: Depth of Discharge, of in het Nederlands: ontladingsdiepte. Het is een van de meest bepalende technische specificaties voor de bruikbare capaciteit en de levensduur van je batterij. Toch wordt het zelden goed uitgelegd. In dit artikel leggen we DoD volledig uit.

Wat betekent DoD precies?

DoD is het percentage van de totale batterijcapaciteit dat je daadwerkelijk mag ontladen voordat je de batterij weer moet opladen. Een batterij van 10 kWh met een DoD van 90% heeft een bruikbare capaciteit van 9 kWh. De resterende 10% (1 kWh) blijft altijd als buffer in de batterij.

Formule: Bruikbare capaciteit = Totale capaciteit × DoD%

Voorbeeld: 10 kWh × 90% = 9 kWh bruikbaar. Een 10 kWh batterij met 80% DoD levert slechts 8 kWh.

Waarom bestaat er een DoD-limiet?

Lithium-ion batterijen (zowel LFP als NMC) degraderen sneller als ze volledig worden ontladen. Diepe ontlading veroorzaakt chemische stress in de batterijcellen die de levensduur verkort. Door een DoD-limiet in te stellen, beschermt de fabrikant de batterij en garandeert hij een minimaal aantal laadcycli over de levensduur.

De DoD-limiet is ingebakken in de Battery Management System (BMS) van de batterij — u kunt dit als gebruiker doorgaans niet aanpassen.

LFP versus NMC: welke chemie heeft de beste DoD?

Er zijn twee dominante batterijchemieën voor thuisbatterijen:

LFP (Lithiumijzerfosfaat) — DoD typisch 90–100%. Veiliger, meer stabiel, minder gevoelig voor diepe ontlading. Voorbeelden: Tesla Powerwall (LFP), BYD Battery-Box, SolarEdge Home Battery.
NMC (Lithiumnikkelmanganesecobaltoxide) — DoD typisch 80–90%. Hogere energiedichtheid (compacter per kWh), maar gevoeliger voor diepe ontlading en warmte. Voorbeelden: LG RESU, Samsung SDI.

Voor thuisbatterijen heeft LFP chemie duidelijk de voorkeur gekregen vanwege de hogere DoD en langere cycluslevensduur, ondanks iets lagere energiedichtheid.

Invloed van DoD op de levensduur

De levensduur van een batterij wordt uitgedrukt in het aantal laadcycli bij een bepaalde DoD:

Bij 100% DoD: doorgaans 2.000–3.000 cycli (LFP)
Bij 90% DoD: doorgaans 3.500–4.500 cycli (LFP)
Bij 80% DoD: doorgaans 4.500–6.000 cycli (LFP)
Bij 50% DoD: doorgaans 8.000+ cycli (vrijwel alle chemieën)

Bij dagelijks één volledige cyclus (90% DoD) heeft een LFP batterij een verwachte levensduur van 4.000 cycli = 11 jaar. Na die periode is de capaciteit gedegradeerd tot ca. 80% van de oorspronkelijke capaciteit (de garantiedrempel).

Effect op de kostprijs per kWh over de levensduur

Een hogere DoD betekent meer bruikbare kWh per cyclus, wat de effectieve kostprijs per kWh verlaagt. Bereken het als volgt:

Batterij A: 10 kWh, €7.000, LFP, 90% DoD, 4.000 cycli. Totaal opgeslagen energie over levensduur: 10 kWh × 90% × 4.000 = 36.000 kWh. Kostprijs: €7.000 / 36.000 kWh = €0,194 per kWh.

Batterij B: 10 kWh, €6.500, NMC, 80% DoD, 3.000 cycli. Totaal: 10 × 80% × 3.000 = 24.000 kWh. Kostprijs: €6.500 / 24.000 = €0,271 per kWh.

Batterij A (LFP) is goedkoper per kWh opgeslagen energie ondanks de hogere aanschafprijs.

Wat moet u controleren bij aankoop?

Vraag de fabrikant om de DoD-specificatie (staat in de technische datasheet)
Controleer het garantieaantal cycli bij die DoD
Bereken de effectieve kostprijs per kWh over de levensduur (zie formule hierboven)
Kies LFP voor maximale DoD en lange levensduur
Vermijd batterijen die geen duidelijke DoD of cyclusgarantie vermelden

Conclusie

DoD is een cruciale maar ondergewaardeerde specificatie. Een batterij met 90% DoD en 4.000 cycli levert significant meer waarde dan een batterij met 80% DoD en 2.500 cycli — ook als de aanschafprijs lager is. Reken altijd de effectieve kostprijs per kWh over de levensduur uit voordat je een thuisbatterij aanschaft.